12 ciekawostek o Górach Świętokrzyskich

Opublikowano: 2026-10-10
12 ciekawostek o Górach Świętokrzyskich
Góry Świętokrzyskie
Góry Świętokrzyskie nie są zbyt wysokie, nie brak jednak na ich terenie malowniczych szlaków pieszych i punktów widokowych. Piękne panoramy, liczne zabytki oraz moc atrakcji przyrodniczych – oto czynniki, dzięki którym wycieczki po tych górach mogą się dla wielu z nas stać wspaniałą przygodą. Co warto wiedzieć o Górach Świętokrzyskich? Oto garść ciekawostek o górach, które – mimo niewielkich rozmiarów – wciąż cieszą się wielką popularnością turystów.

1. Góry Świętokrzyskie to malownicze pasmo górskie leżące w południowo-wschodniej części Polski, na terenie Wyżyny Kieleckiej.

2. Góry Świętokrzyskie zaliczane są do najstarszych gór na kontynencie europejskim. Mogły one powstać ok. 500 milionów lat temu i zostały wypiętrzone w kambrze, dzięki czemu stanowią atrakcyjny teren dla osób interesujących się geologią oraz historią Ziemi.

3. Nazwa „Góry Świętokrzyskie” nawiązuje do najsłynniejszego zabytku regionu. Jest nim klasztor Świętego Krzyża, wznoszący się dumnie na szczycie Łysej Góry. Bazylika, która jest częścią kompleksu klasztornego, chodzi za najstarsze sanktuarium na ziemiach polskich.

4. Najwyższym pasmem Gór Świętokrzyskich są Łysogóry z takimi szczytami, jak Łysica, Łysa Góra czy Księża Skała. Łysogóry wyróżniają się bardzo ciekawą budową geologiczną. Zbudowane z kwarcytowych piaskowców prekambryjskich, ozdobione gołoborzami, skutecznie przyciągają uwagę przyrodników i geologów.

5. Najcenniejsze fragmenty starych gór chronione są w granicach Świętokrzyskiego Parku Narodowego. Park ten powstał w maju 1950 roku, dzięki czemu jest jednym z najstarszych parków narodowych w Polsce. Wycieczki po jego terenie są nie lada gratką dla miłośników aktywnego wypoczynku oraz dla tych, którzy chcą spędzić czas na łonie natury. W czasie wędrówek po parku można podziwiać bory jodłowe i tajemnicze gołoborza, a przy odrobinie szczęścia również takie zwierzęta, jak: jelenie, sarny, dziki, dzięcioły czy puszczyki. Na terenie parku pojawiają się też rzadkie rośliny chronione, m.in. szczawik zajęczy, pomocnik baldaszkowy oraz śmiałek pogięty.

6. Najwyższym szczytem Gór Świętokrzyskich jest Łysica (614 m n.p.m.), często nazywana też Góry Świętej Katarzyny. Kto zdecyduje się wybrać na jej szczyt, ten zobaczy wspaniałe gołoborza – rumowiska skalne, które stały się turystyczną wizytówką tej grupy górskiej.

7. Turystyka w Górach Świętokrzyskich zaczęła się rozwijać w początkach XX wieku, a pierwszym ośrodkiem turystycznym w regionie stała się Święta Katarzyna. To właśnie na jej terenie w 1910 roku zaczęło funkcjonować schronisko turystyczne – pierwszy obiekt tego typu na terenie Królestwa Polskiego.

8. Najpopularniejszym szczytem Gór Świętokrzyskich jest Łysa Góra (595 m n.p.m.), znana też jako Święty Krzyż. Na szczycie tym znajduje się słynne sanktuarium z Kaplicą Oleśnickich oraz Krypta Jaremy Wiśniowieckiego oraz muzeum przyrodnicze ŚPN, nie brak tu również rumowisk skalnych, z którymi wiążą się legendy o sabatach czarownic.

9. Do najważniejszych ośrodków turystycznych na terenie Gór Świętokrzyskich zaliczają się: Bodzentyn, Nowa Słupia, Święta Katarzyna i Huta Szklana. W tych miejscowościach można znaleźć tanie noclegi oraz atrakcje, dzięki którym pobyt w Górach Świętokrzyskich stanie się jeszcze ciekawszym doświadczeniem.

10. W czasie wycieczki po Górach Świętokrzyskich warto odwiedzić Chęciny – miasteczko znane z malowniczych ruin królewskiego zamku, ciekawego kościoła farnego oraz historycznego układu urbanistycznego. Na terenie Chęcin czeka też na turystów jeden z najcenniejszych pomników przyrody w Polsce. Jest nim jaskinia Raj, znana z bogatej i bardzo zróżnicowanej szaty naciekowej.

11. Najważniejszym miastem leżącym u stóp Gór Świętokrzyskich są Kielce, będące jednocześnie stolicą województwa świętokrzyskiego. W mieście tym czekają ciekawe muzea (m.in. Muzeum Zabawek oraz Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego), zabytki architektury (m.in. Pałac Biskupów Krakowskich) oraz atrakcje geologiczne (m.in. rezerwaty Kadzielnia i Wietrznia).

12. Zaplanowanie ciekawej wycieczki po Górach Świętokrzyskich nie jest trudnym zadaniem, gdyż na turystów czeka tu gęsta sieć szlaków pieszych i tematycznych. Najważniejszym szlakiem jest tu Główny Szlak Świętokrzyski (ponad 100 km długości), który łączy Świętą Katarzynę z Łysicą i Świętym Krzyżem. Warto też skupić się na krótszych szlakach pieszych oraz na tak ciekawej trasie tematycznej, jaką jest Świętokrzyski Szlak Archeo-Geologiczny. 

👉 Planujesz urlop? Sprawdź nasze komfortowe noclegi w górach i zarezerwuj termin już dziś.

Treść dodał: Redakcja Wypoczywam.com Redakcja Wypoczywam.com
Zobacz wszystkie

Poszukaj inspiracji na naszym blogu

Gdzie najlepiej spędzić Święta Bożego Narodzenia 2026 nad morzem?

Gdzie najlepiej spędzić Święta Bożego Narodzenia 2026 nad morzem?

Spędzenie Świąt Bożego Narodzenia nad polskim morzem to trend, który z roku na rok zyskuje na popularności, a prognozy na grudzień 2026 roku jednoznacznie wskazują na rekordowe zainteresowanie ofertami świątecznymi. Rezygnacja z wielogodzinnych przygotowań kuchennych...

Biały puch, ciepły ogień i niezapomniane widoki: Przewodnik po zimowym odpoczynku

Biały puch, ciepły ogień i niezapomniane widoki: Przewodnik po zimowym odpoczynku

Zima w polskich górach ma w sobie coś magicznego. Ośnieżone świerki, skrzypiący pod butami mróz, zapach drewna w kominku i dym unoszący się nad dachami góralskich chat tworzą scenografię, której nie da się podrobić. Niezależnie od tego, czy planujesz białe szaleństwo na nartach...

Listopadowy reset. Dlaczego warto wybrać się nad polskie morze?

Listopadowy reset. Dlaczego warto wybrać się nad polskie morze?

Jesienna aura wcale nie musi oznaczać spędzania wieczorów wyłącznie pod kocem. Choć listopad kojarzy nam się z szarością i chłodem, to właśnie ten miesiąc jest idealnym momentem na głęboki, psychiczny i fizyczny reset. Zamiast szukać dalekich podróży, warto skierować swój wzrok na północ kraju.

Gdzie na urlop? Morze, góry czy Mazury – wielkie porównanie i trendy noclegowe

Gdzie na urlop? Morze, góry czy Mazury – wielkie porównanie i trendy noclegowe

Planowanie idealnego urlopu w Polsce to sztuka wyboru między trzema potęgami natury. Polskie wybrzeże, majestatyczne góry oraz Kraina Tysiąca Jezior regularnie walczą o serca turystów. Każdy z tych regionów oferuje zupełnie inny rodzaj wypoczynku, skrajnie różne atrakcje i specyficzny mikroklimat.

Do góry
Logo
Noclegi aplikacja mobilna